Recenzje

Ciekawostki naukowe

Iris Gottlieb: Cały świat jest cudem. Ilustrowany przewodnik po tajemnicach przyrody. Nasza Księgarnia, Warszawa 2019 – pisze Izabela Mikrut.

Bardzo ambitnie podchodzi Iris Gottlieb do motywu edukowania najmłodszych przez książki. Tom „Cały świat jest cudem” dzieli się na trzy części: nauki o życiu, nauki o Ziemi i nauki fizyczne. Autorka wysoko stawia poprzeczkę dzieciom, przekazując im – odpowiednio przefiltrowane i dostosowane narracyjnie – wiadomości z zakresu anatomii, genetyki, mikrobiologii, neuronauki, chemii, astronomii, fizyki, glacjologii czy oceanografii. Jednak nie należy się przerażać i z miejsca uprzedzać: Gottlieb wie, jak wybierać informacje, które maluchy zaintrygują – proponuje im wejście w świat, do którego dotąd wstępu nie miały. I dostosowuje poziom wiadomości. Owszem, znajdzie się tu trochę trudnych słów i sformułowań, które trzeba będzie dzieciom objaśnić (niewiele  kilkulatków będzie wiedziało, czym jest „traumatyzujące zdarzenie”), ponadto sporo definicji – ale nie przeszkadza to w śledzeniu krótkich opisów. Za to Iris Gottlieb zapewnia możliwość wstępu do świata nauki, wykracza poza szkolne lekcje. A to może co ambitniejsze dzieci zachęcić do pilnego przestudiowania tomu.

Nie zamierza Gottlieb prezentować całości danych, wybiera jedynie tematy, które następnie opracowuje dość barwnie. Opowie dzieciom i o ewolucji, i o śnie, i o fotosyntezie, i o „liniowych anomaliach magnetycznych”, albo o widmie elektromagnetycznym. Każda rozkładówka to nowe zagadnienie. W zależności od tematu, autorka albo stawia na rozbudowane teksty (co ciekawe, cały tom złożony jest wersalikami, co trochę dziwacznie wypada w lekturze, ale być może łatwiej będzie dzieciom śledzić opowieść), albo wybiera rysunki poglądowe i krótkie lub dłuższe podpisy do nich. Często stawia na ozdobniki: chociaż na stronie mogłoby się zmieścić jeszcze parę wyjaśnień (nie ma mowy o wyczerpaniu kolejnych tematów, to jedynie zahaczanie o nie), lepiej jest wypełnić przestrzeń drobnymi rysunkami, które przykują uwagę. Książka nie ma w końcu zamieniać się w encyklopedię, powinna udowadniać dzieciom, że nauka wcale nie musi być nudna. Autorka przywoływać będzie atrakcyjne z punktu widzenia nie tylko dzieci zjawiska i obserwacje czy odkrycia, rozwijać je w krótkich, maksymalnie kilkuzdaniowych komentarzach, przedstawiać na rysunkach. W ten prosty sposób rozwija ciekawość najmłodszych i udowadnia im, że nauka to nie tylko lekcje w szkole – można się przy tym całkiem nieźle bawić.

Nie jest to jednak książka dla wszystkich, ze względu na dość wysoki poziom. Tu komiksowe rysunki czy krój czcionki nie zmienią faktu, że Gottlieb traktuje dzieci bardzo poważnie. Nie dość, że prezentuje wiadomości, na które odbiorcy samodzielnie inaczej by nie trafili, to jeszcze w wyjaśnieniach nie stroni od trudniejszych haseł. Nie boi się, że odstraszy czytelników – przekona do siebie tylko dzieci, które chcą zdobywać i pogłębiać wiedzę, te, którym nie wystarcza szkoła. A ponieważ nie da się tej książki przeczytać na jeden raz, lepiej korzystać z niej po odrobinie, czytać i sprawdzać pojedyncze rozdziały i omówienia, żeby jak najwięcej wynieść z lektury – nadaje się „Cały świat jest cudem” na prezent o długiej dacie ważności.

Komentarze
Udostepnij
Tags: ,