Zapowiedzi

Nowa powieść Jarosława Maślanka: Klekot tysiąca patyków

Jarosław Maślanek
Klekot tysięcy patyków
powieść

Macie tam jakąś historię?

Dopóki trwa, każda jest mało ważna, jest bez znaczenia, gdy nie wiadomo, kiedy się skończy, istotności nabiera po finale, stając się przeszłością pozbawioną doraźności; śmierć pisze historie, życie to tylko opowieść, fabuła nabiera rumieńców, gdy koniec staje się początkami rozgałęziającymi się w przypowieści.

Najnowsza powieść Jarosława Maślanka jest najprawdopodobniej jego najciekawszym dziełem. Pod koniec życia matka wraca pamięcią do swojego dzieciństwa w czasach okupacji i opowiada synowi o swoim ojcu, a jego dziadku, skazanym na karę śmierci za szmugiel spirytusu i fabryce materiałów wybuchowych, w której Niemcy urządzili obóz pracy przymusowej dla ludności żydowskiej.

Po śmierci matki bohater wraca do rodzinnego miasta, by zbadać tę historię i zebrać materiały do książki. Mężczyzna podążając za opowieścią matki, odkrywa je na nowo; okazuje się, że przeżył dzieciństwo i wczesną młodość w miejscu, o którym nic nie wiedział.

Autor eksperymentuje z gatunkiem autofikcji, umieszcza akcję w kilku planach czasowych w rodzinnych Pionkach – mieście, które powstało przed wojną wokół fabryki produkującej proch i materiały wybuchowe dla wojska. Maślanek podważa pojęcia prawdy reportażowej, poddaje obdukcji idee pamięci i tożsamości. W powieści wykorzystane są teksty źródłowe (wycinki z gazet, listy, wspomnienia, dialogi z filmu dokumentalnego, materiały znalezione na terenie opuszczonej fabryki), których autentyczność pod koniec fabuły bohater kwestionuje.
„Próbując rozwikłać tajemnice, nawet nie zbliżysz się do prawdy, wyruszasz na poszukiwania w podróż skazaną na klęskę, sensem są bowiem powroty, odtwarzanie wspomnień i próby poznania ich budowy. Starać się poznać prawdę, wiedząc, że jest niepoznawalna, bo oparta na po tysiąckroć odbitych echach, to się nazywa przekuć porażkę w sukces. Jak budować tożsamość na historii, gdy historii są miliony?” – pyta bohater.

To książka o tym, jak nie powstała książka o zmarłej matce, powieść o życiu, dla którego początkiem jest śmierć, o końcu piszącym nowe rozdziały; Maślanek rozpracowuje w niej napięcia między pamięcią a tożsamością, przeszłością a historią, prawdą i fałszem.

Spotkanie z autorem: 25 maja 2024, g. 14:00, Sala Mikołajskiej, PKiN, Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie.
Rozmowę z autorem poprowadzi Magdalena Mikołajczuk (Polskie Radio, Program Pierwszy)

Komentarze
Udostepnij