Zapowiedzi

Nowości w PIW-ie: album KONTUSZ i SETNIK

NOWOŚCI PAŃSTWOWEGO INSTYTUTU WYDAWNICZEGO

KONTUSZ
Z dziejów polskiego ubioru narodowego
Beaty Biedrońskiej-Słoty i Marii Molendy

SETNIK
białogłów i mężów sarmackich – statystów, wojowników, pisarzy i gospodarzy
ku nauce i pożytkowi zebrany
Henryka Litwina

Album Kontusz to pierwsza na polskim rynku publikacja syntetycznie opisująca – słowem i obrazem – historię jednego z ważniejszych symboli polskiej kultury i sztuki.

Beata Biedrońska-Słota i Maria Molenda rozpoczynają opowieść od przełomu XV i XVI wieku, kiedy to zaczęły krystalizować się odrębne od mody zachodniej cechy polskich ubiorów męskich, wpisujące się w charakter strojów wschodnich. Okres wielkich przemian w społeczeństwie Rzeczpospolitej – kształtowanie się majątków ziemskich, wyłanianie się grupy wywodzącej się z dawnego stanu rycerskiego i budzenie się poczucia narodowego – wpływał na rozwój i popularność legendy sarmackiej, a co za tym idzie na początki polskiego stroju narodowego.

Autorki, prekursorki badań nad dziejami kontusza, prowadzą Czytelników od czasów żupanów i wierzchnich okryć przez ostateczne uformowanie się mody kontuszowej i późniejsze czasy powstań narodowych, sukman i konfederatek aż po dwudziestolecie międzywojenne, kiedy to ubiory kontuszowe zakładano – jako symbol prestiżu – podczas najważniejszych rodzinnych uroczystości.

Setnik toopowieść o historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów poprzez odniesienie do pojedynczych postaci, ich dokonań i życiowych perypetii oraz faktów ilustrujących istnienie intensywnych więzi Rzeczypospolitej z życiem duchowym i intelektualnym chrześcijańskiego – nie tylko katolickiego – Zachodu, więzi wskazujących na atrakcyjność i siłę przyciągania sarmackiego modelu, który nie tylko integrował różne wspólnoty terytorialno-kulturowe, lecz także sprzyjał identyfikowaniu się przybyszów z dalekich stron ze wspólnotą „Obojga”, a w istocie wielu narodów.


W książce znajdują się biogramy stu postaci z dziejów Rzeczypospolitej od czasów Zygmunta Augusta do roku 1668. To sylwetki dziś niesłusznie już zapomniane, a w swoich czasach znane i czynne, choć nie stojące na świeczniku. Dobór bohaterów świetnie obrazuje wielokulturowość i wielowyznaniowość dawnej Rzeczypospolitej. Znajdzie tu Czytelnik osoby najróżniejszego pochodzenia, wywodzące się ze szlachty lub uszlachcone, charaktery złożone, w różnym stopniu łączące typowe cechy staropolskiego społeczeństwa, a spaja tę wspólnotę poczucie obywatelskiej wolności i odpowiedzialności. Autor starannie odwołuje się do szczegółowej wiedzy źródłowej i na jej podstawie buduje obraz syntetyczny, wyraźnie w kontrze do zideologizowanych modeli socjologicznych, luźno związanych z rzeczywistością dziejów.

Komentarze
Udostepnij