Zapowiedzi

„Problemy w raju” na Biennale Architektury w Wenecji

Biennale Architektury w Wenecji

Otwarcie Biennale Architektury w Wenecji już 22 maja. “Problemy w raju” w Polskim Pawilonie

Wyspy grodzonych osiedli pod miastem, jednorodzinne domki obok ogromnych zakładów przemysłowych, małe gospodarstwa przy autostradach i wielkie blokowiska w środku niczego. Polska wieś pogrążona jest dzisiaj w całkowitym chaosie przestrzennym. Choć zajmuje aż 93% terenu Polski, mieszka tam zaledwie 40% ludności. Problemy, z którymi od lat zmaga się prowincja, dodatkowo unaoczniła pandemia. Pozostająca do tej pory na marginesie zainteresowania architektów wieś stała się tematem wystawy w Pawilonie Polskim na tegorocznym Biennale Architektury w Wenecji. Projekt Trouble in Paradise pokazuje, że może ona stanowić odpowiedź na globalny kryzys ekologiczny czy mieszkaniowy.

Wystawę będzie mogła zobaczyć publiczność z każdego miejsca na świecie. W dniu inauguracji wystawy w Pawilonie Polskim zostanie uruchomiona specjalnie przygotowana cyfrowa wersja projektu pod adresem labiennale.art.pl. Organizatorem Pawilonu Polskiego jest Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki.

Na otwarcie Biennale Architektury w Wenecji trzeba było czekać aż trzy lata przypadające na rok 2020 jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń w świecie architektury ze względu na pandemię zostało przesunięte aż o 12 miesięcy. W świetle wydarzeń ostatniego roku temat 17 Międzynarodowej Wystawy Architektury nie mógł jednak zabrzmieć bardziej aktualnie. 63 reprezentacje narodowe z świata musiały zmierzyć się z pytaniem „Jak będziemy żyć razem?”.

Twórcy prezentowanej w Polskim Pawilonie wystawy Trouble in Paradise postanowili zwrócić uwagę na ogromny, niewykorzystany potencjał wsi. Z publikowanych przez GUS danych wynika, że choć obszary wiejskie stanowią 93% terenu Polski, mieszka tam tylko 40% populacji. Sytuacja w Polsce doskonale odzwierciedla ogólnoświatowe tendencje na całym świecie liczba mieszkańców obszarów miejskich przewyższa liczbę mieszkańców wsi, mimo że to tereny wiejskie zajmują zdecydowaną większość powierzchni lądów.

Zdaniem kuratorów wystawy dużym problemem jest postrzeganie prowincji przez pryzmat uproszczeń i stereotypów traktujących ją jako utracony raj, miejsce, w którym można odpocząć od udręki cywilizacji. Okazuje się jednak, że ideał życia pod miastem ma krótki termin przydatności. Pandemia, która nasiliła na całym świecie proces migracji na tereny podmiejskie, wyciągnęła na światło dzienne trudności, z jakimi od lat zmaga się polska prowincja — m.in. brak komunikacji publicznej, powszechnego dostępu do internetu czy integracji między „przybyszami” a rdzennymi mieszkańcami.

„Coraz rzadziej wieś stanowi obietnicę autonomii i ucieczki od miasta, a coraz częściej staje się przestrzenią magazynową, miejscem na obwodnice, hale produkcyjne, fermy, całą tę infrastrukturę, bez której życie w dużych aglomeracjach byłoby niemożliwe. Wynika to przede wszystkim z przekonania o służebnej roli wsi, zgodnie z którym stanowi ona zaplecze miast. Chcemy tę perspektywę odwrócić, przestać myśleć o prowincji z »mieszczańskiego« punktu widzenia” — mówi Robert Witczak z zespołu kuratorskiego PROLOG +1. Zależy nam na tym, żeby pokazać wieś nie jako przestrzeń zamkniętą, podzieloną, sprywatyzowaną, ale jako przestrzeń idei — wspólnotowości, na której kształt ma wpływ każdy z mieszkańców”, dodaje.

Autorem projektu Trouble in Paradise jest wyłoniony w konkursie zespół młodych architektów PROLOG +1 (Mirabela Jurczenko, Bartosz Kowal, Wojciech Mazan, Bartłomiej Poteralski, Rafał Śliwa i Robert Witczak). Do udziału w wystawiekuratorzy zaprosili zespoły architektoniczne z Polski, Anglii, Rosji, Węgier, Szwajcarii i Belgii, które na przykładzie Polski szukają rozwiązań globalnych problemów takich jak katastrofa klimatyczna czy kryzys mieszkaniowy. W projekcie wzięła udział także grupa młodych polskich artystów, których zdjęcia zwracają uwagę na charakterystyczne elementy krajobrazu wiejskiego, będące efektem procesów zachodzących tam w ciągu ostatnich stu lat.

Wystawa składa się z dwóch części: analitycznej i projektowej. Pierwsza opowiada o współczesnych problemach wsi i została przedstawionej w formie ogromnej, 70-metrowej fotorealistycznej panoramy wypełniającej przestrzeń pawilonu. Druga to efekt pracy zespołów architektonicznych 6 projektów przedstawiających wizualizacje zagospodarowania terenów wiejskich, składających się na wizję „nowej arkadii”.

Wystawie towarzyszy książka Trouble in Paradise, w której znalazły się eseje m.in. Platona Issaiasa & Hameda Khosraviego, Piera Vittoria Aureliego, Andrei Alberto Dutto, Katarzyny Kajdanek, Łukasza Molla, fotoesej Jacentego Dędka, a także teksty zespołu PROLOG +1, fotograficzna Panorama polskiej wsi oraz wizualizacje projektów. Książka dostępna będzie w sprzedaży od 22 maja w księgarni artystycznej Zachęty, na Biennale w Wenecji, a także w formie cyfrowej do pobrania ze strony labiennale.art.pl.

PAWILON POLSKI NA 17 MIĘDZYNARODOWEJ WYSTAWIE ARCHITEKTURY
— LA BIENNALE DI VENEZIA

Wenecja, 22 maja–21 listopada 2021

Trouble in Paradise

kuratorzy: PROLOG +1 (Mirabela Jurczenko, Bartosz Kowal, Wojciech Mazan, Bartłomiej Poteralski, Rafał Śliwa i Robert Witczak)

uczestnicy

zespoły architektoniczne: Atelier Fanelsa, GUBAHÁMORI + Filip + László Demeter, KOSMOS Architects, Rural Office for Architecture, RZUT, Traumnovelle

autorzy Panoramy polskiej wsi: Jan Domicz, Michał Sierakowski, Paweł Starzec, PROLOG +1

autorzy Glosariusza (online): Michał Sierakowski, Paweł Starzec, Wiktoria Wojciechowska, Patrycja Wojtas, PROLOG +1

identyfikacja wizualna wystawy, projekt graficzny katalogu: zespół wespół

organizator: Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki

komisarz Pawilonu Polskiego: Hanna Wróblewska, dyrektor Zachęty — Narodowej Galerii Sztuki

biuro Pawilonu Polskiego:Ewa Mielczarek, Joanna Waśko

Udział Polski w 17 Międzynarodowej Wystawie Architektury w Wenecji finansuje Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu Rzeczypospolitej Polskiej.

Wystawę w Pawilonie Polskim wspiera Instytut Adama Mickiewicza i Instytut Polski w Rzymie. Książka dofinansowana przez Miasto Wrocław.

labiennale.art.pl

Zdjęcie udostępnione dzięki uprzejmości Zachęty — Narodowej Galerii Sztuki.

fot. Michał Sierakowski

Komentarze
Udostepnij